Gia đình Hoàng Anh vội vã thu dọn đồ đạc, đưa người thân lên xe tới trú tạm tại nhà bố mẹ chồng ở Midway City. Mọi việc diễn ra gấp gáp, khiến cả gia đình chỉ kịp mang theo giấy tờ quan trọng, tiền mặt, ít quần áo, che đậy bát đĩa, đồ dùng trong nhà đề phòng nguy cơ hóa chất rò rỉ.
"Chúng tôi rất sợ hãi và hoang mang, vì có thể phải sơ tán 14 ngày", Hoàng Anh, sống tại Garden Grove, cách công ty sản xuất hàng không vũ trụ GKN Aerospace chưa đầy 2 km, cho biết.
Giới chức thành phố Garden Grove, quận Cam, bang California chiều 21/5 phát hiện bồn chứa 26.500 lít hóa chất methyl methacrylate (MMA) ở cơ sở này bị rò hơi, nóng dần, có nguy cơ phát nổ.
Đến ngày 22/5, vùng sơ tán được mở rộng, khoảng 50.000 người phải di tản. Tính đến 15h30 ngày 24/5, quận Cam cho biết các điểm trú tạm đã kín chỗ.
"Mọi sinh hoạt đều ảnh hưởng, vì chúng tôi vẫn phải đi làm, mà không mang theo được nhiều đồ đạc. May mà các cháu vừa nghỉ hè", Hoàng Anh cho hay.
Garden Grove có khoảng 172.000 dân. Thành phố này cùng Westminster là hai trung tâm chính của Little Saigon ở quận Cam, nơi tập trung cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam.
MMA là chất lỏng dễ bay hơi và dễ cháy, được sử dụng để sản xuất nhựa. Khi bị rò rỉ, hóa chất này có thể gây kích ứng da, mắt và niêm mạc, cũng như có thể ảnh hưởng tới hệ hô hấp và thần kinh nếu tiếp xúc với nồng độ cao hoặc trong thời gian dài.
Giới chức quận Cam trong những ngày qua đã liên tục phun nước làm mát bồn chứa để đề phòng nguy cơ phát nổ.
Vin Nguyễn, nhân viên ngành truyền thông sống cách khu vực sơ tán 3 km, nói sự cố khiến anh giật mình khi nhận ra nhiều cư dân quanh Garden Grove không biết rằng gần nhà mình có một cơ sở sản xuất liên quan đến chương trình tiêm kích F-35 của Mỹ.
Cơ sở GKN Aerospace ở Garden Grove sản xuất kính buồng lái cho tiêm kích F-35, cùng các bộ phận trong suốt cho nhiều dòng máy bay thương mại như Boeing 787 Dreamliner, Boeing 737, Airbus A350, HondaJet và Bombardier C Series, theo thông tin công ty từng công bố.
"Rõ ràng là có rất nhiều thứ công chúng bình thường chưa bao giờ chú ý tới, cho đến khi còi báo động vang lên", Vin Nguyễn nói, cho biết sự việc khiến anh suy nghĩ nhiều về những rủi ro ẩn sau các cơ sở nhìn bên ngoài có vẻ bình thường.
Ít nhất 6 hãng luật thông báo sẽ đệ đơn kiện, đề nghị công nhận tư cách kiện tập thể thay mặt những người bị ảnh hưởng trong sự cố này.
Bản đồ sơ tán sự cố rò rỉ hóa chất ở quận Cam. Đồ họa: NOAA
Bên cạnh lo lắng về nguy cơ hóa chất, nhiều người cũng bày tỏ nỗi bất an vì chưa biết khi nào có thể trở về nhà, thiệt hại nếu phải sơ tán kéo dài sẽ ra sao và ai sẽ chịu trách nhiệm cho sự cố.
Hạ nghị sĩ Mỹ Derek Trần, người đại diện khu vực có lệnh sơ tán, kêu gọi "mở cuộc điều tra sâu" về sự cố ở GKN Aerospace, cho biết ông đã liên hệ với Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang Mỹ (FEMA) và Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) đề nghị chính phủ liên bang hỗ trợ cho công tác khắc phục.
"Tôi đã trao đổi với lãnh đạo GKN và yêu cầu họ chịu trách nhiệm đầy đủ trước nỗi hoảng loạn, lo lắng mà người dân trong khu vực đang trải qua", ông Trần viết. Văn phòng Công tố Quận Cam đã mở cuộc điều tra riêng và thiết lập đường dây nóng để hỗ trợ những người liên quan.
Trong phỏng vấn với truyền thông Mỹ tối 23/5, công tố viên quận Cam Todd Spitzer mô tả tình hình là "kinh khủng".
Nước phun lên bồn chứa hóa chất bị rò rỉ tại Garden Grove, bang California ngày 24/5. Ảnh: AP
"Không thể coi là hợp lý khi một nhà thầu quốc phòng sử dụng các hóa chất dễ bay hơi lại để sự cố xảy ra với hệ thống làm mát", ông Spitzer nói. "Sự việc này sẽ kéo theo chi phí rất lớn và tôi sẽ trực tiếp theo sát để bảo đảm người dân được bồi thường thỏa đáng".
Lực lượng cứu hỏa đến nay đã phát hiện vết nứt trên bồn chứa, có thể giúp giải tỏa phần nào áp suất bên trong, giảm nguy cơ bồn phát nổ.
Giữa bầu không khí hoang mang, những lời kêu gọi giúp đỡ nhanh chóng lan truyền trong cộng đồng người Việt tại quận Cam. Ngọc Dương, sống tại Huntington Beach, cho biết gia đình chị đã mở cửa một số căn nhà trống tại các thành phố lân cận để đón các gia đình khó khăn, người già ở miễn phí trong một tuần, trong thời gian chờ thành phố xử lý sự cố.
Không lâu sau khi đăng thông báo, Ngọc Dương cho hay tất cả các căn nhà đã kín chỗ sau khi tiếp nhận 40 người.
Các cơ sở tôn giáo trong cộng đồng cũng tham gia hỗ trợ. Chùa Điều Ngự ở thành phố Westminster thông báo mở cửa từ sáng 24/5 để đón những người cần nơi tạm lánh an toàn, đồng thời phục vụ đồ ăn chay 2-3 bữa mỗi ngày.
